|
CHP'NIN BİLİM YÖNETIM KÜLTÜR PLATFORMUNUN
RAPORU VE SOSYAL DEMOKRAT DURUS
Kivanç Özcan
ODTÜ Sosyoloji Bölümü
CHP’nin Bilim Yönetim Kültür Platformunun (BYKP), issizlik ve istihdam konusunu ele aldigi çalismasinin raporu Aralik ayinin ilk haftasi kamuoyuna açiklandi. Rapor genel bir bakisla ele alindiginda üç ana bölümden olusuyor: durum tespitleri, AKP iktidarina yönelik elestiriler ve CHP’nin çözüm önerileri.
Durum tespitleri istatistik verilerinden yola çikilarak yapilan degerlendirmelerden ibaret. AKP iktidarina yönelik elestiriler ise daha çok yatirima ayrilan pay konusunda yogunlasiyor. Durum tespitleri ve iktidara yönelik elestiriler somut verilere dayanilarak yapildigi için dogruluk arz etmekte. Fakat asil sorun –ve bu yazinin konusu- CHP’nin issizlik ve istihdam konusunda getirdigi çözüm önerileri.
Türkiye’nin en büyük sosyal demokrat partisi oldugunu iddia eden CHP’nin önerileri bir sosyal demokrat partiden beklendigi gibi kurumsal çözümler üretmekten çok uzak ve daha çok günü kurtarmaya yönelik bir görüntü içinde. Hatta asagida da deginecegim bazi öneriler “zihni sinir proceleri” ile yarisabilir.
Raporda “Türk mali kullan, issiz kalmasin” kampanyasi baslatilmasi gerektigi söyleniyor. Ama bunu söylerken ayni zamanda ithal mallarinin Türk mallarindan daha ucuz oldugu belirtiliyor. Dahasi, durum tespitlerinde de halkin giderek daha da yoksullastigindan ve issizligin artigindan dem vuruluyor. Burada bir çeliski dogmuyor mu? Iyice yoksullasan tüketicinin pahali yerli mallari kullanmasi rasyonel bir davranis midir? Buna ek olarak CHP’nin bu önerisinin birakin sosyal demokrat bir yaklasimdan uzakligini, iktisadin temel taslarindan birini olusturan “önemli olan yerli mali kullanmak degil ucuz mal kullanmak” gerçekligiyle bagdasan bir tarafi yoktur. Anlasilan, CHP yerli mallari haftasi kutladigimiz yillara geri dönüp nostalji yasamak niyetindedir.
Raporda istihdam sorununun yol açtigi sorunlardan birinin de beyin göçü oldugu belirtiliyor. Bu her ne kadar dogru bir tespit olsa da, raporu hazirlayanlarin “beyin göçünün sonucu olarak yurtdisinda egitim gören ögrenciler” meselesine yaklasimlari gerçekten komik! Raporda deniliyor ki “düzgün bir ise kavusma beklentisiyle yurt disinda egitim gören binlerce ögrencinin harcadigi para da, gelismis ülkelere bir anlamda karsiliksiz hibe edilmekte ve o ülkelerin egitim sektörüne katki anlamina gelmektedir.” Yurtdisinda okuyan ögrencilerin aldiklari egitimin bedava olmasini mi bekliyorsunuz? Ya da egitime harcanan para bosa mi gitmektedir ki “karsiliksiz hibe edilen” diye bir ifade kullanilmistir. Peki ya Türkiye’de ögrenim gören yabanci ögrenciler? CHP’nin raporuna bakilirsa onlardan da para alinmamasi gerekiyor!
Diger bir öneri de diyor ki: Askere alinmada issize öncelik verilsin. Bu öneri sorunu kökünden çözmekten son derece uzaktir. Günü kurtarmaya yöneliktir. Ilk basta “askere alinmada” esitlik ilkesine aykiridir. Askere giden issizler döndüklerinde is mi bulacaklardir? Bu öneri, issizlige kökten çözüm önerileri getirmesi beklenen sosyal demokrat bir partiye yakismamaktadir. Ayrica niteliksel olarak Basbakan Erdogan’in, 11 Eylül 2004 tarihinde Çerkezköy Organize Sanayi Bölgesi’nde yaptigi konusmada “Her isveren bir isçi alirsa Türkiye’de issizlik sorunu çözülür” önerisinden ne farki vardir?
Raporda “burslu is” ya da “Beca” projesi diye sunulan model her ne kadar mantikli bir model olsa da Türkiye kosullarinda uygulanmasi zor bir modeldir. Bu modele göre, isveren , bir yil süreligine bünyesine alacagi issiz gençlerin yol ve yemek masraflarini karsilayacak ve onlara asgari ücretin yarisi kadar da bir ücret ödeyecektir. Raporda Arjantin’de bu sistemin Eva Peron döneminde uygulamaya konuldugu ve 1950’den beri uygulandigi belirtilmektedir. Fakat, bu raporun Arjantin’deki basarisi %32’de kalmistir. Birakin bu kötü referansi, Türkiye’de acaba kaç isveren böyle bir sistemi kabul edecektir? Hele, issizleri istihdam edecek yerleri bile yokken!
Ayrica raporda –hakli olarak- yabanci dil ve bilgisayar egitiminin yayginlastirilmasi gerektigi söylenmistir. Fakat bunun gerekçelerinden biri olarak yabanci dil ve bilgisayar bilen gençlerin Avrupa Birligi’ni, bize uygulamayi düsündügü serbest dolasim hakkini kisitlama düsüncesinden vazgeçirecegi gösterilmistir. Bu demek oluyor ki AB bizim kendi sinirlari içinde serbestçe dolasmamizi yabanci dil bilmedigimiz ve bilgisayar kullanamadigimiz için kisitlama düsüncesinde. Oysa ben, kültürel farliliklarin yaratacagi problemlerden ve asiri nüfus yigilmasindan korktuklari için böyle bir kisitlamaya gitme düsüncesi içinde olduklarini zannediyordum!
Yatirimlara ayrilan payin yetersizligi IMF’nin telkinlerine baglanmaktadir. Fakat, alt yapiya yönelik yatirimlarin tamamlanmasinda IMF, Dünya Bankasi ve diger uluslar arasi yatirimcilarin imkanlarindan faydalanilmasi gerektigi söylenmektedir. IMF alt yapi yatirimlarina az pay ayirmayi telkin ediyorsa, nasil olacak da onlarin imkanlarindan faydalanip alt yapiya yönelik yatirimlari tamamlayacagiz?
Son olarak, raporda yoksullasmanin yogun öfke duygusunu ve beraberinde her an patlamaya hazir bir kesimi ortaya çikardigi söylenip “sosyal patlama” uyarisi yapilmaktadir. Bu tahmin, CHP’nin Türkiye’nin toplumsal yapisini iyi analiz edemediginin bir isaretidir. Çünkü, Türk toplumu aile içi baglar ve hemserilik aglari açisindan o kadar güçlüdür ki, yoksullasan insanlar kendi aglari içinde beslenip tekrar yukariya dogru tirmanirlar. Onun için Türkiye’de ekonomik nedenlere dayanan bir sosyal patlama olma ihtimali son derece düsüktür.
Özetlemek gerekirse, CHP’nin issizligi ve istihdami konu edinen raporu, durum tespitleri ve mevcut durum baz alinarak iktidara yöneltilen elestiriler bakimindan basarilidir. Fakat, getirilen öneriler günü kurtarmaya yönelik olup sosyal demokrat oldugu iddiasiyla siyaset yapan bir partinin kendi durusuyla çelismesine yol açmaktadir.
kivanc_metu@yahoo.com
|
|
